Dr. Sijbrand Hofker, chirurg, UMCG

Bio

Sijbrand Hofker is chirurg, 63 jaar oud en werkzaam in het UMCG Groningen. Na de geneeskunde studie (Rotterdam) en de specialisatie tot chirurg (Groningen/ Leeuwarden) werd hij in 1999 staflid in het UMCG bij de afdeling Abdominale chirurgie, Transplantatie en Orgaandonatie. Behalve bij het niertransplantatie programma was hij in Nederland betrokken bij de eerste darmtransplantatie in 2001, de eerste buikwandtransplantatie in 2015 (?) en de eerste autologe darmtransplantatie in 2025. Hij is daarnaast lid van het darmfalen team en de landelijke organisatie die de postmortale donorchirurgie monitort en het nascholingsonderwijs verzorgt.

Presentatie

Darmfalen is een aandoening waarbij de dunne darm onvoldoende voedingsstoffen, vocht en/of zouten kan opnemen uit voeding, waardoor voeding via een infuus (parenterale voeding) nodig is. Dit kan plotseling optreden, bijvoorbeeld na een operatie, maar ook chronisch zijn en worden veroorzaakt door factoren als een te korte darm (kortedarmsyndroom), motoriekstoornissen, aangeboren afwijkingen, ziekten (zoals de ziekte van Crohn) of bestraling. Als er sprake is van chronisch darmfalen dan kan (zeer) langdurig infuusvoeding worden gegeven. Als er (bijna) geen veneuze toegangsmogelijkheden meer zijn om de voeding te geven of als de kwaliteit van leven te laag is naar de mening van de patiënt dan kan (dunne) darmtransplantatie worden overwogen.

Bij darmtransplantatie wordt gebruikt gemaakt van donordarm van een overleden (hersendode) donor. De donordarm wordt in situ gespoeld en afgekoeld met preservatievloeistof en naar het transplantatiecentrum vervoerd. Bij de ontvanger wordt het aangesloten op de aorta en een vene en aan de tractus digestivus van de ontvanger. Er wordt altijd een al dan niet tijdelijk stoma aangelegd. Het herstel van deze operatie is weken tot maanden.

Het is een van de meest zeldzame vormen van orgaantransplantatie (ongeveer 1 darmtransplantatie per jaar in Nederland) en wordt regelmatig gecombineerd met transplantatie van andere organen/ structuren (lever, nier, pancreas, buikwand/fascie). De darm is zeer immunogeen en vol met micro-organismen die verspreid zijn over een groot contactoppervlak waardoor zowel afstoting als infecties veel voorkomende complicaties zijn. De prognose met betrekking tot 5-jaars behoud van het transplantaat is ongeveer 60% en 5-jaars patiënt overleving is 75%.